Dirk Willem Stork

Dirk Willem Stork

Male 1855 - 1928  (72 years)    Has more than 100 ancestors but no descendants in this family tree.

Personal Information    |    Media    |    Notes    |    Event Map    |    All

  • Name Dirk Willem Stork 
    Relationshipwith Francis Fox
    Born 4 Apr 1855  Oldenzaal, Ov., NL Find all individuals with events at this location 
    Gender Male 
    Died 15 Feb 1928  Hengelo, Ov, NL Find all individuals with events at this location 
    Person ID I505473  Geneagraphie
    Last Modified 19 Dec 2009 

    Father Charles Theodorus Stork,   b. Omstr 1822, Oldenzaal, Ov., NL Find all individuals with events at this location,   d. Yes, date unknown 
    Mother Alida Philippina Johanna Reincke de Sitter,   b. Omstr 1825, Beers Find all individuals with events at this location,   d. Yes, date unknown 
    Married 22 Aug 1850  Oldenzaal, Ov., NL Find all individuals with events at this location 
    Siblings 1 sibling 
    Family ID F186489  Group Sheet  |  Family Chart

    Family 1 Fenna Zeper,   d. 26 May 1888 
    Married 9 Jul 1878 
    Last Modified 27 Dec 2006 
    Family ID F205787  Group Sheet  |  Family Chart

    Family 2 Cornelia Sara Elisabeth Thomas,   d. Yes, date unknown 
    Married 6 Mar 1890 
    Divorced 15 Feb 1918 
    Last Modified 27 Dec 2006 
    Family ID F205788  Group Sheet  |  Family Chart

    Family 3 Catharina van Aken,   d. Yes, date unknown 
    Married 15 Feb 1918 
    Last Modified 27 Dec 2006 
    Family ID F205790  Group Sheet  |  Family Chart

  • Event Map Click to display
    Link to Google MapsBorn - 4 Apr 1855 - Oldenzaal, Ov., NL Link to Google Earth
    Link to Google MapsDied - 15 Feb 1928 - Hengelo, Ov, NL Link to Google Earth
     = Link to Google Earth 
    Pin Legend  : Address       : Location       : City/Town       : County/Shire       : State/Province       : Country       : Not Set

  • Photos
    505473.jpg
    505473.jpg

  • Notes 
    • Stork bezocht gedurende drie jaren de Twentsche Industrie- en Handelschool te Enschede. Na een studiereis naar Groot Brittannië trad hij in 1872 in dienst bij de in 1868 mede door zijn vader opgerichte Machinefabriek Gebr. Stork & Co. Vanaf 1875 trad hij als directeur op en had hij de commerciële en administratieve leiding van het bedrijf. In 1893 werd hij als medefirmant in de firma opgenomen. Tot enkele maanden voor zijn overlijden bleef hij actief binnen het bedrijf.

      Stork is te karakteriseren als een eind negentiende-eeuwse ondernemer met voor die tijd vooruitstrevende opvattingen. Stork benadrukte de noodzaak van samenwerking tussen kapitaal en arbeid. Hierin zag hij een oplossing voor de sociale kwestie. Bovendien was dit samenwerkingsideaal voor hem richtsnoer bij het instellen van sociale fondsen en overlegstructuren binnen zijn fabriek. In zijn visie was de weg van de op samenwerking gebaseerde coöperatie tegengesteld aan die van de op strijd gerichte sociaal-democratie. Stork schiep, in overleg met zijn vader tot diens dood in 1895, een groot aantal voorzieningen ten bate van het personeel van zijn fabriek. Een zeker paternalisme was hem daarbij niet vreemd. Als een goede vader had hij veel clementie met zijn werklieden maar dezen mochten zich niet te zelfstandig opstellen. Zijn initiatieven ten behoeve van het personeel werden vooral geïnspireerd door J.C. van Marken (1845-1906), directeur van de Nederlandsche Gist- en Spiritusfabriek in Delft, die hij in 1879 leerde kennen. Daarnaast hadden de ideeën van de Parijse schilderspatroon Edmond Jean Leclair (1801-1872) grote invloed op zijn opvatting van het ondernemerschap. Belangrijke instellingen ten bate van het personeel waren het Zieken- en Pensioenfonds (1881) en het Weduwen- en Wezenfonds, waaruit ook invaliditeitspensioenen werden uitgekeerd (1895). Deze en andere fondsen ressorteerden als afdelingen onder de Vereeniging tot behartiging van de belangen van het personeel, verbonden aan de Machinefabriek van Gebr. Stork & Co. (1881). Personeelsvertegenwoordiging gaf hij vorm in de in 1883 opgerichte Kern. Dit was een door de directie ingesteld adviesorgaan, waarvan een aantal door de directie aangewezen chefs lid waren, terwijl daarnaast een aantal leden uit en door de werklieden gekozen werd. De vergaderingen werden voorgezeten door één van de directieleden. Vanaf de oprichting nam Stork deze taak gedurende vele decennia op zich. Hij had er grote moeite mee toen na 1900 vanuit de vakverenigingen en ook uit de Kern zelf geleidelijk kritischer geluiden klonken ten opzichte van deze vorm van interne personeelsvertegenwoordiging. In 1918 brak een conflict uit, toen een meerderheid van de Kernleden zich keerde tegen de bepaling in een ontwerp-collectieve arbeidsovereenkomst dat klachten van werklieden in eerste instantie naar de Kern moesten worden verwezen, ook al waren zij door betrokkenen bij één van de vakverenigingen aangebracht. Ten slotte aanvaardde Stork dat een deel van de taken van de Kern, zoals het voeren van loononderhandelingen, door de vakbeweging werd overgenomen.

      Niet alleen de toenemende invloed van de vakbeweging baarde Stork zorgen. Ook het stuiten van de opmars van de SDAP hield Stork, die zich zelf rekende tot de hervormingsgezinde liberalen, rond 1900 bezig. Kort nadat de sociaal-democraat H.H. van Kol in 1897 als afgevaardigde van Enschede in de Tweede Kamer was gekozen, organiseerde Stork als voorzitter van de liberale kiesvereniging in Hengelo bijeenkomsten om de sociaal-democratische beginselen en opvattingen krachtig te bestrijden. Stork viel de SDAP en Van Kol in het bijzonder aan op hun standpunten inzake Indië en de Atjeh-oorlog. Een verklaring is dat Nederlands-Indië in de laatste twee decennia van de negentiende eeuw als afzetmarkt voor machines voor de suikerindustrie van grote betekenis was geworden voor Stork. Dezelfde Stork steunde echter een in zijn ogen gematigde socialist als R. van Zinderen Bakker financieel bij het opzetten van een coöperatief bedrijfje in Gorredijk. Stork was van 1893 tot 1903 lid van de Provinciale Staten van Overijssel en van 1903 tot 1910 en 1916 tot 1920 lid van de Eerste Kamer.

      Stork speelde een vooraanstaande rol in het Hengelose verenigingsleven. In 1883 richtte hij de Coöperatieve Winkelvereeniging op, waarvan hij tot 1921 voorzitter was. Als voorzitter van de Vereeniging Het Ziekenhuis had hij een belangrijk aandeel in het totstandkomen van het nieuwe ziekenhuis in 1896. Stork was lid van de Kamer van Koophandel en Fabrieken te Hengelo van 1891 tot 1922 en voorzitter van 1913 tot 1916. Hij was tevens van grote betekenis voor het bedrijfsleven buiten Hengelo. Hij was commissaris van tal van bedrijven waaronder de Nederlandsche Gist- en Spiritusfabriek en de Twentsche Bank. In 1899 was hij, daartoe geprest door de indiening van de ontwerp-Ongevallenwet, die hij te ver vond gaan, initiatiefnemer tot de oprichting van de Vereeniging van Nederlandsche Werkgevers, waarvan hij voorzitter was van 1899 tot 1903 en 1909 tot 1916. Ook was hij een van de initiatiefnemers tot oprichting in 1902 van de Centrale Werkgevers-Risicobank. D.W. Stork is te beschouwen als een 'modelfabrikant', die zich vanuit zijn ideaal van de samenwerking tussen kapitaal en arbeid inzette zowel voor de belangen van de fabriek als voor die van het personeel. Het motto dat decennia lang de kop van de Hengelosche Fabrieksbode sierde, luidde, geheel in die geest: 'Allen voor elkaar, geen strijd maar samenwerking'.


Home Page |  What's New |  Most Wanted |  Surnames |  Photos |  Histories |  Documents |  Cemeteries |  Places |  Dates |  Reports |  Sources