Mr. Adriaan Teding van Berkhout

Mr. Adriaan Teding van Berkhout

Male 1571 - 1620  (49 years)

Personal Information    |    Media    |    Notes    |    Event Map    |    All    |    PDF

  • Name Mr. Adriaan Teding van Berkhout 
    Prefix Mr. 
    Born 1571  Hoorn Find all individuals with events at this location 
    Gender Male 
    Died 19 Sep 1620  's-Gravenhage, ZH, NL Find all individuals with events at this location 
    Buried Nieuwe Kerk, Delft, ZH, NL Find all individuals with events at this location 
    Person ID I440227  Geneagraphie
    Last Modified 8 May 2009 

    Father Jan Jansz. Tedingh Berckhout,   b. 1549, Hoorn Find all individuals with events at this location,   d. 1633  (Age 84 years) 
    Mother Luydevina Adriaensdr. de Hubert,   d. 20 Oct 1601, Monnickendam Find all individuals with events at this location 
    Married 1570 
    Family ID F174061  Group Sheet

    Family 1 Geertruyda Volckertsdr. Gael,   b. 1576, Hoorn Find all individuals with events at this location,   d. Bef 1604  (Age 28 years) 
    Married 1600  Edam Find all individuals with events at this location 
    Children 
     1. Volckert Teding van Berkhout,   b. 1597, Hoorn Find all individuals with events at this location,   d. 1632, Neurenberg Find all individuals with events at this location  (Age 35 years)
    Last Modified 29 Apr 2004 
    Family ID F174062  Group Sheet

    Family 2 Margaretha Duyst van Beresteyn,   b. 19 Jan 1581, Delft, ZH, NL Find all individuals with events at this location,   d. 9 May 1635, Delft, ZH, NL Find all individuals with events at this location  (Age 54 years) 
    Married 25 May 1604  Delft, ZH, NL Find all individuals with events at this location 
    Children 
     1. Lydia (Ludowina) Teding van Berkhout,   b. 16 May 1607, 's-Gravenhage, ZH, NL Find all individuals with events at this location,   d. 18 Jan 1665, Delft, ZH, NL Find all individuals with events at this location  (Age 57 years)
     2. Mr. Paulus Teding van Berkhout,   b. 23 Feb 1609, 's-Gravenhage, ZH, NL Find all individuals with events at this location,   d. 24 Jun 1672, 's-Gravenhage, ZH, NL Find all individuals with events at this location  (Age 63 years)
     3. Geertruyd Teding van Berkhout,   b. 15 Dec 1610, 's-Gravenhage, ZH, NL Find all individuals with events at this location,   d. 31 Mar 1636, Amsterdam, NH, NL Find all individuals with events at this location  (Age 25 years)
    +4. Cornelia Teding van Berkhout,   b. 5 Oct 1614, 's-Gravenhage, ZH, NL Find all individuals with events at this location,   d. 12 Oct 1680, 's-Gravenhage, ZH, NL Find all individuals with events at this location  (Age 66 years)
     5. Maria Teding van Berkhout,   b. 5 Oct 1614, 's-Gravenhage, ZH, NL Find all individuals with events at this location,   d. 10 Oct 1651, Leiden, ZH, NL Find all individuals with events at this location  (Age 37 years)
    Last Modified 20 Mar 2003 
    Family ID F174058  Group Sheet

  • Event Map
    Link to Google MapsMarried - 25 May 1604 - Delft, ZH, NL Link to Google Earth
    Link to Google MapsDied - 19 Sep 1620 - 's-Gravenhage, ZH, NL Link to Google Earth
    Link to Google MapsBuried - - Nieuwe Kerk, Delft, ZH, NL Link to Google Earth
     = Link to Google Maps 
     = Link to Google Earth 
    Pin Legend  : Address       : Location       : City/Town       : County/Shire       : State/Province       : Country       : Not Set

  • Photos
    440227.jpg

  • Notes 
    • Op 11 febr 1588 werd hij ingescreven als juridich student aan de Leidse Academie (Album Studio sorum Leiden (1875:23)). Na volbrachte studie maakte hij een grote toer door Duitsland, ItaliŽ en Frankrijk, waar hij op 10 april 1595 in Orlans de titel kreeg van doctor in de rechten . (FATvB inv.nr. 35).
      Thuis gekomen vestigde hij zich in Monnickendam, waar hij in 1596 tot pensionaris werd benoemd 1596-(1611). (FA TvB inv.nr. 44 en 1806) In 1597 werd hij tot stadsthesaurier benoemd, welk ambt hij twee jaar tot volle tevredenheid van het stadsbestuur vervulde. (FA TvB inv.nr.45)
      Hij bleef tot 1604 in Monnickendam wonen en ging vier- vijfmaal per jaar scheep naar Den Haag, vaak vergezeld van zijn vader die als 'gedeputeerde ter dagvaart' Monnickendam mede vertege nwoordigde in de Staten. (GA Monnickendam, inv.nr. 622). Naast zijn bestuurlijke werkzaamheden was de Monnickendamse pensionaris 'oock een seer actyff man in particuliere affairen, sonderlingewerckende' (FA TvB, inv.nr. 1806).
      Om een indruk te krijgen van de aard en omvang van zijn onderneming hoeven we alleen maar te kijken naar zijn tweede huwelijk met Margaretha Duyst van Beresteyn. Dit huwelijk bracht hem in een van de rijkste families van Holland. Adriaans inbreng in het huwelijk bedroeg, evenals die van zijn aanstaande vrouw f 10.000,-- (FA TvB inv.nr. 38). Naast land in Noord-Holland, deels afkomstig uit de boedel van zijn eerste vrouw, bestond zijn vermogen hoofdzakelijk uit participaties in schepen die van Amsterdam, Hoorn, Edam en Monnickendam uitzeilden naar Afrika, BraziliŽ en Oost-IndiŽ. (FA TvB inv.nr. 38). Zo stelde Adriaan kapitaalbeschikbaar voor de uitrusting van de vloot die op 1 mei 1598 onderleiding van Jacob van Neck, Wybrand van Warwyck en Jacob van Heemskerckuit Amsterdam vertrok op weg naar IndiŽ, een tocht die de kapitaalverschaffers een winst van 400% opleverde (FA TvB, inv.nr. 38;Van Dillen, a.w., 110). Daarnaast behoorde hij tot de groep Amsterdamse en Rotterdamse reders die de reis naar IndiŽ via de Straat Magalhaes onder leiding van de Rotterdamse herbergier Olivier van Noort financierde, een gezelschap dat opereerde onder de naam 'Magelhaensche Compagnie' of 'Compagnie van den Kapiteyn-Generaal Olivier van Noort van de Strate Magellanica'.
      In de jaren negentig was hij betrokken bij de drooglegging van de Zijpe, maar grootscheepse activiteiten als bedijker dateren - parallel aan dealgemene trend - toch van het tweede decennium van de zeventiende eeuw. (FA TvB, inv.nr. 1806). Ook bij de drooglegging van de Zijpe speel de Oldenbarnevelt een rol, zoals in de meeste ondernemingen waar Adriaan bij betrokken was (Den Tex 1962: II, 510). Er is echter een vermeldenswaardige uitzondering op deze beleggingsstrategie, zoals blijkt uit een in 1601 gesloten transactie tussen 'mr. Adriaen Barchout' ter ene en de Staten van Holland handelende namens Lamoraal graaf van Egmond ter andere zijde. Adtiaan kocht van hem visserij genaamd 'DeWeer', de waag, het veer en de erfbede van Purmerend voor de som van f15.500, een bedrag waarvoor zijn vader en diens zwager zich garantstelden (FA T vB, inv.nr. 28).
      Overigens heeft Adriaan blijkens de specificatie van zijn vermogen uit 1604 de waag, het veer en de erfbede spoedig van de hand gedaan en alleen de visserij nog geruime tijd in zijn bezit gehouden (FA TvB,inv.nr. 38).
      Intussen verliep zijn Haagse carriŽre voorspoedig. Naast zijn pensionariaat werd hij in 1605 benoemd tot rekenmeester in de Generaliteitsrekenkamer voor de periode van drie jaar, welke commissiehem in 1611 nogmaals ten deel viel (FA TvB, inv.nrs. 47 en 48).
      Na zijn huwelijk vestigde Adriaan zich in Delft en later, zo omstreeks 1607 toen zijn aanwezigheid op het Binnenhof steeds vaker werd vereist,in Den Haag (GA Monnickendam, inv.nr. 57; een brief d.d. 9.4.1608 is geadresseerd aan mr. Adriaen Barckhout wonende 'verbij de Grote Kerck in Den Hage'). Op 6 mei 1613 werd de 'erntfesten ende hoochgeleerden mr.Adriaen Barchout, der rechter Doctor' door de Staten-Generaal tot lid van de Raad van State benoemd vanwege zijn 'goede qualiteyten, vromicheyt, wijsheyt ende experientie in de saecke van State', aldus de lovende bewoordingen van de door J. van Oldenbarnevelt ondertekende commissiebrief FA TvB, inv.nr . 50). In 1614 verkreeg hij tevens defunctie van raadsheer in het Hof van Holland met de 'wedden, eeren,preeminentien, prerogatieven, rechten, vrijheyden, proffijten ende vervallen, daert oe staende en behoorende' (FA TvB, inv.nr. 51). Adriaanwas deelgenoot in de zogenaamde Australische Compagnie die in 1614 opinitiatief van Isac le Maire was opgezet - een onderneming die wederomtot moeilijkheden leidde met de Verenigde Oostindische Compagnie - en was hij als financier en jurist nauw betrokken bij de Zweedse Kopercompagnie van Louis de Geer en mr. Jacob van Dijck, een gezelschap dat beoogde door forse geldleningen aan de Zweedse koning het kopermonopolie van deze corst te bemachtigen (FA TvB, inv.nr. 1806; GA Delft, NA, inv.nr. 1648 (5.12.1 621).
      In zijn Haagse periode begon Adriaan zich tevens op grootscheepse wijze met inpolderingen bezig te houden. Zo behoorde Adriaan tot de 'societeyt' die de drooglegging van de Beemster organiseerde en financierde. Hij schreef in op 314 morgen land en behoorde daarmee tot de hoofdingelanden (Bouman (1857: 47 en 78). Zijn voortvarendheid bracht hem echter in conflict met de vissers van zijn in 1601 gekochte visserij, die voor een deel gelegen was in de zuidoosthoek van de Beemster. De vissers weigerden de volle pachtsom te betalen, waarop Adriaan onmiddelijk zijn beklag deed bij
      de hoofdingelanden, ten dele dus bij zichzelf. Deze besloten in 1608 om de visserij tegen de oorspronkelijke koopsom over te nemen en bovendien Adriaan te vereren met een bedrag van f 2500 'voor al zijne pretentien, gerechtigheden engeledene schaden'. Daarnaast mocht hij de pacht voor het lopende jaarbehouden (Bouman 1857: 88-90).
      Naast de droogmakerijen in het Noorderkwartier - Adriaan behoorde tot de bedijkers van de Purmer en was een van de oprichters van de 'gemeenesocieteyt' die zich in 1616 ten doel stelde de Haarlemmermeer droog te malen - nam hij deel aan de inpolderingen bij IJzendijke in Zeeuws-Vlaanderen en in de Beijerlanden. Bij deze laatste onderneming was ook Johan van Oldenbarnevelt betrokken, getuige de vele akten die ten huize van de landsadvocaat op de kneuterdijk werden opgesteld en ondertekend (FA TvB, inv.nrs. 40 en 161; Baars (1973: II, 123-55)). In een contraremonstrants pamflet van 1618 werd Adriaan als een'devotaris' van Oldenbarnevelt gebrandmerkt en inderdaad heeft hij zich tot het einde toe een trouw aanhanger van de politieke lijn van de landsadvocaat betoond. Toen in augustus 1618 uitlekte dat Maurits van plan was Oldenbarnevelt te arresteren, was Adriaan een van de mannen diede landsadvocaat kwam waarschuwen (Den Tex (1966: III, 623).
      Het mocht echter weinig baten, want de volgende dag liet de bejaarde staatsman zich in hechtenis nemen. De terechtstelling van Oldenbarnevelt in 1619 heeft Adriaan nog meegemaakt.
      Het vermogen dat Adriaan en Margaretha nalieten is niet precies bekend,maar een ruwe schatting leert dat het tenminste f 450.000,-- moet hebben bedragen. Aan dit bedrag ligt de volgende berekening ten grondslag: in 1640 trouwde de op een na jongste dochter van Adriaan, maria (1614- 1682), met mr. Nicolaas de Bije. Haar inbreng in dit huwelijkbedroeg f 75.000 (FA TvB, inv.nr . 188). Op dat moment waren er nog zeven erfgenamen van hen in leven, van wie er ťťn, de doofstomme Johan, niet meedeelde in erfenissen (FA TvB, inv.nr. 41): 6 x 75.000 = 450.000. Het werkelijke bedrag is ongetwijfeld groter geweest, aangezien de som die Margaretha reserveerde voor de verzorging van Johan niet bekend is en de afwikkeling van een nalatenschap van een dergelijke omvang vaak jaren inbeslag nam. Bovendien werden er gewoonlijk vrij wat goederen 'in het gemeen' gehouden. In het voornoemde bedrag van f 75.000 zit tevens de erfenis van Adriaans vader die in 1633 overleed, verdisconteerd, maar de invloed daarvan is te verwaarlozen. Zijn nalatenschap van f 25.000 werd over zeven erfgenamen verdeeld; de kinderen van Adriaan ontvingen elk 1/42 x 25.000 = f 595. De nalatenschap van Volckert (+ 1632) werd gemeenschappelijk beheer den komt niet tot uitdrukking in de genoemde f75.000, de bruidsschat van Maria.

    Died:
    • in zijn huis op de Vijverberg

    Buried:
    • Uit een lijst van genodigdenwas zijn begrafenis e en opvallend sobere plechtigheid waar uitsluitendde directe familieleden en vrienden bij betrokken waren. (ARA Den Haag;FA Van Beresteyn, inv.nr. 39).
      De kinderen richten uit dankbaarheid een marmeren epitaaf in de NieuweKerk op en lieten op de grafzerk de wapens van de familie Berkhout en Van Beresteyn uithouwen.


Home Page |  What's New |  Most Wanted |  Surnames |  Photos |  Histories |  Documents |  Cemeteries |  Places |  Dates |  Reports |  Sources